Wat is het leven normaal!

‘Kun je me overhoren voor Frans, mama?’
‘Help je mij met het geschiedenisproefwerk?’
‘Ik snap de wiskundesommen niet, mama, en ik moet er twintig maken…’

Het is een hele tijd geleden dat ik dit soort vragen kreeg, doordeweeks of vlak voor een proefwerkweek. Er was continu stress rondom prestaties die op een van tevoren vastgelegd moment geleverd moesten worden, met een scoringslijst die bepaalde of je ‘voldoende’ of ‘onvoldoende’ was. Niet het proces, maar puur het resultaat telde. Met mijn jongste was het destijds vooral: ‘Heb je je huiswerk al gemaakt?’ Die vraag werd dan standaard gevolgd door een diepe brom en een weinig enthousiaste houding op de bank. Want tja, wat was eigenlijk het nut van al dat huiswerk?

Hoe anders is het nu:
‘Ik heb de omschrijving van mijn challenge bijna klaar, zou je even mee willen kijken, mama?’
‘Kijk jij even mee naar de mail die ik wil sturen voor een meeloopdag bij de dierenarts, mama?’

Het zijn twee vragen van mijn kinderen die laten zien waar ze op Agora mee bezig zijn. Ik merk aan alles dat onze kinderen met beide voeten op de wijde wereldbol staan sinds ze deze overstap hebben gemaakt. Hun leven draait niet meer om het automatiseren van pasklare kennis uit boeken van onderwijsuitgeverijen. Nee, hun dagelijkse realiteit is vol van nieuwsgierigheid, (on)handigheid in het aanpakken van nieuwe dingen, het stellen van levensvragen, de vasthoudendheid om dingen tot op de bodem uit te zoeken en het leggen van betekenisvolle contacten.

Wat wij daar als ouders van merken? We hebben twee ontzettend 'eigen-wijze' kinderen in huis. En ik moet zeggen: ik geniet ervan. Niet altijd natuurlijk, maar meestal wel. Als je eenmaal afstand mag nemen van de continue ratrace van proefwerken en niet jarenlang hoeft te focussen op dat 'straks te behalen diploma', ontstaat er ruimte om de werkelijke progressie in hun ontwikkeling te zien. En dat verloopt geheel in hun eigen, unieke tempo. Wat een voldoening geeft het om hen daarin te mogen begeleiden.

Waar ik het bij onze oudste al gewend was, zie ik onze jongste nu ditzelfde pad bewandelen op zijn eigen manier. In het begin was er onwennigheid; niet precies weten wat te doen. Er was onrust en een fase die leek op verveling, gecombineerd met weinig zin om ergens echt in door te pakken. Ook was er weinig vergelijkingsmateriaal met vrienden van de basisschool. En nu? Hij heeft een bepaalde basale vorm van ZIJN gevonden. Tot mijn grote verbazing zit mijn kind ineens urenlang geconcentreerd te werken aan iets wat hij écht leuk vindt. Zonder pushen, zonder verveling. En dat is zó fijn.

Het avondeten is bij uitstek de tijd om de dag te evalueren. Met twee pubers aan tafel betekent dat maaltijden die variëren van totale stilte waarin er geen woord uitkomt, tot over elkaar heen buitelende gesprekken waarin wordt gevochten om het woord. Wat er door Agora echt veranderd is, is dat de druk eraf is. Er is geen 'moeten' meer bij, of de bewijsdrang om het beter te willen weten dan de rest. Het zijn boeiende discussies waarbij wij als ouders bij tijd en wijle het hemd van het lijf wordt gevraagd. Of we even iets kunnen uitleggen of kunnen vertellen over ‘vroeger’. Soms zijn het ook gesprekken waarin onze eigen-wijze kinderen óns voorzien van feedback. We worden gespiegeld en gecorrigeerd in hoe we naar de wereld kijken. Eigenlijk heel natuurlijk en gebaseerd op gelijkwaardigheid.

Wat is het heerlijk om als ouders niet te hoeven stressen over cijfers en proefwerkweken. Om je niet constant te hoeven meten met andere ouders van wie het kind de havo-score nu toch al zeker ‘in the pocket’ heeft. Om je niet te hoeven afvragen of je kind het sociale regime wel genoeg volgt om erbij te horen. Natuurlijk spelen op Agora dezelfde ontwikkelingsvragen een rol als op iedere andere school; elk kind wil erbij horen en het goed doen. Maar op Agora doen ze dat vooral voor en vanuit zichzelf. Sociale druk is nauwelijks aanwezig, het gaat erom dat je authentiek jezelf mag zijn. Dat hebben we te danken aan de slimme keuze van de school om leeftijden en niveaus volledig door elkaar te plaatsen in de coachgroepen.

Het lijkt wel alsof door Agora de essentie van het leven veel meer op de voorgrond komt te staan. Alsof je als ouder meer ruimte hebt om je te verwonderen over wat je kind leert, hoe het antwoorden vindt op eigen vragen en wat het allemaal kan zonder dat het erin is 'gestampt'. Agora geeft ons de gelegenheid om onze kinderen te volgen en te ondersteunen in hun natuurlijke staat van ZIJN – door verwondering en door gelijkwaardigheid. Ook wij mogen als ouders 'ontschoold' observeren en ondersteunen waar dat nodig en gewenst is.

Dat diploma moet er straks natuurlijk een keer komen, maar daar hebben we gelukkig nog wel even de tijd voor. Nu hebben ze vooral de ruimte om zichzelf en hun eigen pad te verkennen, waardoor leren weer iets natuurlijks is geworden. Ze weten weer wáárom ze leren en zijn intrinsiek gemotiveerd. Dat is iets heel anders dan een route die je van bovenaf krijgt opgelegd. Ik merk dat ik daardoor steeds meer rust ervaar. De drang om nu al te willen afdwingen dat het later bij het examen goed moet gaan, is weg. En ook dat is een ontzettend fijne ervaring.

Stiekem moet ik er niet aan denken dat een van hen beiden ooit nog naar een andere school zou willen. Ik kan me simpelweg niet meer voorstellen dat ik de stress zou moeten hanteren van dagelijks verplicht huiswerk, weekenden vol leerwerk, en de spanning van proefwerkweken… Laat staan het gevoel dat je je kind continu moet ‘verdedigen’ en ‘vertalen’ op reguliere ouderavonden. Dat levert veel te veel onnodige stress op. Dus: ‘Lieve kinderen, jullie blijven toch wel op Agora hè, alsjeblieft?’