Agora door de perspectiefbril organisatiekunde
Inleiding op de homepagina Agora:
Agora door de perspectiefbril organisatiekunde
Hoewel veel mensen mij vooral kennen als een 'bloggende ouder' heb ik ook een perspectiefbril vanuit mijn eigen achtergrond en dat is de perspectiefbril organisatiekunde. Ik heb zelf mogen werken in een innovatieve organisatie en herkende bij Agora ook de flow die daar zo kenmerkend voor is. Mijn lichtje ging aan als het ging om hoe zo'n school nu verder vorm krijgt en hoe je de vorm goed laat passen bij de bedoeling van 'regie over eigen ontwikkeling'. Vanaf het begin dacht ik dan ook in 'organisatieplaatjes' en ik heb er meerdere blogs en artikelen over geschreven vanuit het perspectief van de organisatiekunde. Je leest ze via onderstaande link:
Besturing, structuur, cultuur en verandermanagement
Je vindt op deze plek blogs met mijn organisatiekundige en veranderkundige kijk op Agora-scholen. Het is mijn passie om naar organisaties te kijken hoe ze het meest optimaal vormgegeven kunnen worden om hun doel te bereiken en de mensen erbinnen hun eigen plek te laten vinden. Agora-scholen vragen om een ander soort organisatie dan traditionele scholen. Dat heb ik afgelopen jaren dan ook met passie uitgedragen. Heeft dat geholpen? Ik weet het niet. Ik heb me vaak een roepende in de woestijn gevoeld.
Om iemand effectief te kunnen helpen, moet diegene geholpen willen worden. Na al die jaren heb ik het gevoel, dat men binnen Agora een aantal kritieke succesfactoren niet ziet. Dan heb ik het over het belang van Agora-ouderschap, een passende organisatiecultuur bij gemeenschappelijke normen en waarden en leiderschap voor een gemeenschappelijk speelveld. Ik deel graag mijn perspectief op deze thema's; Ik wil namelijk niets liever dan krachtige Agora-scholen die Relationeel Autonoom Leren zo optimaal mogelijk tot uitvoering kunnen brengen. Dat is mijn bedoeling!
Ik ben in hart en nieren een organisatiemens. Ooit werkte ik als managementconsultant bij een van de grote internationale adviesbureaus en ik heb diverse interne adviesfuncties bekleed binnen verschillende organisaties. Ik hou ervan om stukjes van de puzzel bij elkaar te brengen, zodat iedereen binnen een organisatie zijn plek vindt en zo kan bijdragen vanuit authenticiteit aan het geheel. Mijn devies is dan ook: binnen een goed functionerende organisatie voelt elke medewerker zich ondernemer!
Het was dan ook hartstikke logisch om bij Wings Agora Roermond door mijn organisatiekundige perspectiefbril te kijken naar hoe de organisatie in elkaar zat en hoe deze kon groeien. Mijn allereerste notities over Agora zijn schetsen van de schoolorganisatie. Met deze schetsen ging ik naar school toen ik werd uitgenodigd om als ouder mee te denken. Bijna tien jaar later zijn deze plaatjes nog steeds van toepassing.
In de jaren 2021, 2022 en 2023 schreef ik diverse artikelen over de blauwdruk van een Agora-school en de groeifasen die zij doormaakt. Wat ik ontdekte, is dat je in verschillende fasen de focus op andere onderdelen van de organisatie legt en dat elke fase vraagt om een aangepast coördinatiemechanisme en een bijbehorende vorm van sturing om mensen gericht op dezelfde bedoeling te kunnen laten samenwerken. Cruciaal hierbij zijn een passende — en andere dan traditionele — onderwijscultuur en leiding in de vorm van verandermanagement.
Veel Agora-scholen kiezen (on)bewust voor een ‘harkjesstructuur’ zodra onderlinge afstemming, die werkt in het begin met een klein team, niet langer effectief is als de school groeit. Onderlinge afstemming is een manier om in kleine, innovatieve organisaties het werk te coördineren en dat geeft een gevoel van flow en veel autonomie door de hoge mate van flexibiliteit. Naarmate de organisatie groeit, is onderling afstemmen niet meer te doen omdat er teveel mensen zijn. Veel Agora-scholen hanteren het door de Vereniging van Agora-Onderwijs (VAO) gepromote teamgericht organiseren (TAO) om hun organisatie vorm te geven in structuur en besturing. Zoals ik ernaar kijk zie ik een nieuwe variant van een 'harkjesstructuur' waarin de cultuur niet is meegenomen. De wijze waarop onderwijsbevoegden (met elkaar samen-)werken hoort op een Agora-school heel anders te zijn dan op een traditionele school en met een andere 'harkjesstructuur' verander je dat niet automatisch. Er hoort ander gedrag bij en een vorm van leiding die daarbij past. Je zult mensen zogezegd van A naar B moeten brengen, ze begeleiden naar een andere manier van werken die past. De gekozen structuur moet daarbij passen, net zoals de manier van leidinggeven.
Een belangrijk factor is dat Agora -als uitvoering van 'it takes a whole village to raise a child' een netwerkorganisatie is waarin niet alleen onderwijsprofessionals een rol spelen, maar ook derden zoals ouders en hun netwerk. Het leren vindt immers niet alleen plaats binnen de muren van de school of in klaslokalen met leerlingen en leerkrachten; de focus ligt juist op het verbinden van de school met de buitenwereld en het binnenhalen van externe kennis en ervaringen via derden. Binnen zo’n netwerkorganisatie spelen ouders en andere belanghebbenden dus een rol in de leeromgeving van de kinderen en hebben als zodanig dan ook een eigen plek in de organisatie nodig die je mede bestuurt en die je opneemt in je manieren van coördineren en communiceren.
Kort door de bocht schets ik hierboven een aantal kritieke succesfactoren... In onderstaande blogs neem ik je graag verder een stukje de diepte in per succesfactor.
- blogs volgen binnenkort -